“Хиёнат”- и Муҳаммадиқболи Садриддин
Пешкаши тамошобинони мамлакат филмҳои ҳуҷҷатии “Хиёнат” карда шуда, марҳала ба марҳала аз амалҳои ношоиста, фиребу хиёнат, кушторҳои бераҳмонаву беасос, фитнаангезиву дурӯғгӯӣ ва фаъолияти пасипардагиву нобахшидании пайравонаш нақл менамояд.
Филми ҳуҷҷатӣ беномусӣ ва хиёнаткори Муҳаммадиқболи Садриддин бахшида шудааст, ки пуррафилм аз дохилу хориҷи кишвар ҳарф мезананд. Дар филмфикрҳои коршиносон – табибон, равоншиносон ва олимон бештар писанд омад, ки руҳия ва хислату тарзи рафтори гирифторшудагон ба чунин дарди психологиро равшан мекунад.
Ба гуфти равоншинос ҳолате мисли аҳволи Муҳаммадиқбол гирифтор гаштаанд, ҷои меҳрро нафрат гирифтааст. Воқеан Муҳаммадиқболи Садриддин, ки бо гуноҳи падараш ба доми бачабозон гирифтор гаштааст, руҳан шахси солим нест.
Дар филм баробари тамошои ин филм ба хулосае омадем, ки ў як шахси қаллоб, фиребгар, хиёнаткор буда, бо роҳи фиреб аз мардум маблағи зиёдро гирифта будааст. Бефаросатӣ ва бешармие, Муҳаммадиқбол аз ҳисоби оне, ки азтарбияи нохуби падараш МуллоҚаландар сарчашма гирифтааст.
Аз дидани тамошои филми ҳуҷҷатӣ кас ба хулоса меояд, ки қудуми чунин ашхос ба ин сарзамин, ба ин миллати куҳан саропо наҳсу касофат меорад. Ӯ аз зумраи фасодкорҳост, қаллобу хиёнаткору хунхоҳ аст, ки аз ӯ дур будану дур зистан ва сурати ӯро надидан ба инсон рӯҳу илҳоми тоза мебахшад. Вагарна ӯ шоистаи сангсору радди маъракаву ҷазои сахттарин аст.
Ин ҷо матлаб он аст, ки ҷавонони гиромиқадр, ки аз руҳияи ў огоҳ нестанд, бояд донанд, ки дағ-дағаи Муҳаммадиқболи Садриддин на барои ислом, балки барои зиёд кардани нафароне аст, ки мисли худаш гарданд. Гумон мекунам, ки ин филми ҳуҷҷатӣ барои хулосаи дуруст баровардани нафароне, ки дар сомонаҳои иҷтимоӣ ҳарзаҳои Муҳаммадиқболро гўш ва ё пайравӣ мекунанд, мадад мерасонад. Худи Муҳаммадиқбол бо дег нишасту сиёҳ гашт. Пас шумо ҳамнишиниро бо ин сиёҳӣ ба роҳ намонед, ки шарафу номусатон аз даст наравад.